باد صبا
دهکده های وبلاگی

با وجود هزار تا فکر و خبر ناراحت کننده و توی فکر فرو برنده و ... به زور فکرم رو جمع و جور می کنم تا در ادامه نوشته های قبلی مطلبی در مورد تحقیقات وبلاگی و کار انجام شده در پایان نامه ام مطلبی بنویسم.

از اواسط قرن بیستم به بعد که رسانه های گروهی و رادیو و تلویزیون در حال باز کردن جای مهمی برای خود در بین زندگی روزمره اکثر مردم جهان بودند تحقیقات و بررسی های علمی و اجتماعی بر روی موضوع رسانه هم شروع شد. یکی از این تحقیقات در دهه هفتاد میلادی بر روی شبکه های مجازی بود. (رسانه و جامعه، BALLE, Francis، چاپ سیزدهم، 2007)

در تحقیقات آن دوره شبکه ها شامل تولید کننده پیام که عمدتا شامل صاحبان شبکه های رادیویی و تلویزیونی و روزنامه ها و مجلات و نویسندگان می شد، مخاطبان و یا گیرندگان پیامها و وسایل واسطه برای انتقال پیام بودند می شد. مدل هایی هم برای این شبکه ها طراحی و بررسی می شد. این نوع شبکه ها بعد از اختراع و حهانی شدن اینترنت هم تقریبا به همان شکل باقی بود. چون باز هم تولید کنندگان اصلی پیام سایتهایی خاص بودند و مصرف کنندگان پیام هم کاربران اینترنت. ولی از سال 2000 به بعد و با گسترش وبلاگ کم کم نوع جدیدی از شبکه های مجازی در فضای اینترنت شکل گرفت که با شبکه های رسانه ای قدیم تر کمی متفاوت بودند. به این دلیل که مفهوم فرستنده و گیرنده تغییر کرده و عمده وبلاگ نویس ها خود خواننده وبلاگ دیگران هم هستند. به همین دلیل مدل های شبکه های مجازی عمدتا مربوط به سالهای اخیر هستند.

آقای یوشیدا یکی از محققین برجسته در زمینه وبلاگ و فضای مجازی و شبکه ها در این مقاله شبکه های وبلاگی را مانند مجموعه ای از موجودات زنده مدل سازی کرده که متولد می شوند، رشد می کنند، و ممکن است از بین بروند. ایشان معتقد است که بسیاری از قوانین حاکم بر اکوسیستم های زیستی جانوران بر شبکه های وبلاگی هم حاکم هستند. مقاله آقای یوشیدا

برای درک بهتر مفهوم شبکه وبلاگی می توان به دو شکل زیر نگاهی انداخت. هر شخص وبلاگ نویس ارتباطاتی با دیگر وبلاگ نویس ها دارد. بعد از مدتی که از تولد و رشد و شناخته شدن یک وبلاگ گذشت، به دور هر وبلاگ شبکه ای رشد می کند. البته هر وبلاگ هم باز خود با وبلاگ های دیگری در ارتباط است و کل بلاگستان تشکیل شده از شبکه ای به هم تنیده از وبلاگها. البته استثنا هایی هم وجود دارد و ممکن است وبلاگی تک و تنها در بلاگستان زندگی کند.

 

 

آقای لین یکی دیگر از محققین برجسته در زمینه وبلاگها به همراه یک تیم تحقیقاتی شش نفره به مدت دو سال حدود هزار و هفتصد وبلاگ را رصد کرده اند و به نتایج جالبی دست یافته اند.

ایشان برای جامعه وبلاگی یک تعریف مشخص ارائه می دهد و ضرایبی را بنیان می نهد که به کمک آن می توان یک جامعه وبلاگی (blog community) را وصف کرد. اصل مقاله های تیم آقای لین را می توانید در اینجا و اینجا ببینید.

ضمنا مقالات دیگری هم که در کنفرانس سالیانه با موضوع فوق برگزار می شود می توانید در اینجا ببینید.

یکی از کارهایی که من انجام دادم این بود که به کمک مقاله آقای کارگر و معیار هایی که می توان وبلاگها را هم ارض دانست چند جامعه وبلاگی فرانسوی و چند جامعه وبلاگی فارسی را انتخاب کردم و ضرایبی که آقای لین معرفی کرده برای این جوامع محاسبه کردم.سپس به کمک مقایسه ضرایب می توان به نتایج جالبی رسید.

ابتدا چند نکته: من عبارت جامعه وبلاگی را عبارت درستی نم دانم. چون لزوما اعضای یک جامعه همدیگر را نمی شناسند و از حال هم خبر ندارند. هر چند که تشکیل جامعه وبلاگی را جزو خصلتهای اجتماعی انسان می دانند و تشکیل جامعه وبلاگی را مانند تشکیل شهر ها و روستا ها می دانند اما من عبارت شهر وبلاگی را هم مناسب نمی دانم. چون ساکنین یک شهر هم از حال هم خبر ندارند. شاید بهترین عبارت ((دهکده وبلاگی)) باشد. چون معمولا ساکنین یک دهکده از حال هم خبر دارند و به هم سر می زنند. در یک دهکده وبلاگی هم اعضا همدیگر را لینک می کنند و به هم سر می زنند و از حال هم خبر دارند. گاهگداری هم رهگذری که عضو دهکده نیست وارد دهکده می شود. با کلیک کردن بر روی لینک ها به چند تا از خانه ها سر می زند و از دهکئده خارج می شود. ممکن است باز هم برگردد و یا ممکن است یکی از اعضای دهکده شود. و اما آن ضرایب: 

نام پارامتر

تعریف

محاسبه کمیت

ضریب گذردهی دهکده وبلاگی

امکان عبور یک تازه وارد به دهکده

 

ضریب جذابیت دهکده وبلاگی

علاقه مندی هر عضو به ماندن در جامعه وبلاگی نسبت به عدم عضویت در آن جامعه

 

ضریب پوشش شهر وبلاگی

نسبت بین ارتباطهای موجود بین اعضای دهکده به کل ارتباطهایی که امکان دارد وجود داشته باشد

 

ضریب پایداری شهر وبلاگی

نسبت ارتباط های بین اعضا در واحد زمان

 
 
 
در این روابط V تعداد وبلاگها، E تعداد ارتباطات بین وبلاگها شامل u و v به ترتیب ارتباطات دو طرف و یکطرفه بین وبلاگها، C جامعه وبلاگی و فاصله زمانی بین بررسی ها می باشد.
در این شکل یک نمونه از دهکده های وبلاگی که من مورد بررسی قرار دادم را ملاحظه می کنید. دایره های زرد رنگ وبلاگها هستند. خطوط قرمز نشاندهند ارتباط دو طرفه بین وبلاگها هستند. (یعنی هر دو وبلاگ نویس همدیگر را لینک کرده اند) و خطوط آبی ارتباط یکطرقه بین دو وبلاگ را نشان می دهد (فقط یکی دیگری را لینک کرده است).
 
 
برای توضیح بیشتر در مورد ضرایب و شکل ظاهری دهکده های وبلاگی می توان از چند مثال کمک گرفت.
به عنوان مثال یک دهکده وبلاگی سیاسی که از تعدادی وبلاگ با موضوع سیاست تشکیل شده است پوشش و پیوستگی زیادی دارد. چون معمولا وبلاگنویس های با گرایش های سیاسی شبیه به هم همدیگر را لینک می کنند. و همچنین یک جامعه وبلاگی که نویسندگان آن از ملیتهای مختلف هستند طبیعتا همپوشانی زیادی بین علائق نویسندگان نیست و شکل ظاهری چنین جامعه وبلاگی هم می تواند باز و فاصله دار باشد. در نتیجه ضریب گذردهی چنین دهکده ای زیاد است.
شکل زیر چند نمونه از تحقیقات آقای لین را نشان می دهد.
 

 با دقت در شکل جوامع وبلاگی و مقایسه پارامتر های مختلف می توان مفهوم پارامتر ها را استخراج کرد. به عنوان مثال میتوان چنین استنباط کرد که هر چه یک جامعه وبلاگی به هم تنیده تر و منسجم تر باشد در نتیجه ضریب گذردهی آن کم و ضریب پوشش آن زیادتر خواهد بود. و همچنین اگر ضریب گذردهی یک جامعه وبلاگی زیاد باشد شکل ظاهری آن جامعه تُنُک و ضریب پوشش آن هم کم خواهد بود.

این ضرایب اعدادی بی بعد بین صفر و یک هستند.

این جدول میانگین این ضرایب را برای چند دهکده فارسی و فرانسوی که عمدتا موضوعشان ((روزنوشت)) و یا ((خانواده)) بوده را نشان می دهد.

 

پارامتر

جامعه وبلاگی ایرانی

جامعه وبلاگی فرانسوی

ضریب پوشش

0.1428

0.0614

ضریب گذر دهی

0.0106

0.1108

ضریب جذابیت

1

0.7917

 
تفسیر این نتایج خود کار مفصلی است. اما به طور اجمالی آنچه مشخص است این است که دهکده های ایرانی منسجم تر هستند. یعنی ضریب گذردهی شان کمتر و ضریب پوششان  نسبت به دهکده های فرانسوی بیشتر است. شاید این مسئله در روحیه شرقی ایرانی ها نسبت به روحیه غربی فرانسوی ها ریشه داشته باشد. دلیل این شاید این است که من هنوز تحقیق کاملی در مورد دلیل این اختلاف ندیدم.

ضمنا یک نکته جالب در تاریخ سرزمین ها این است که هزاران سال پیش، در مناطقی مانند اروپا که آب به فراوانی یافت می شد شهر ها دیر تر شکل گرفتند. اما در مناطقی شرقی مانند ایران که بیشتر مردم مشکل مشترکی مانند کم آبی داشتند شهر ها زود تر شکل گرفتند. (ما چگونه ما شدیم، زیباکلام، 1379)

شاید شکل گیری جوامع در فضای مجازی هم ریشه در چنین خلق و خو هایی داشته باشد.

پيام هاي ديگران ()        link        چهارشنبه ٢٦ امرداد ،۱۳٩٠ - سیاوش

در ادامه تحقیقات وبلاگها

در ادامه توضیح مختصری از کار پایان نامه به دو تا آمار در مورد تعدا وبلاگها اشاره می کنم.

 همونطور که توی نوشته قبلی گفتم امروزه وبلاگ یکی از رسانه های مهم در جوامع شده و یکی از راههای شناخت و بررسی جوامع شناخت و بررسی فضای مجازی و اینترنتی و وبلاگهاست.

سایتهای زیادی هم هستند که وبلاگهای مختلف دنیا رو رصد می کنند و بررسی های آماری و موضوعی و فنی و غیره انجام میدن.

یکی از بررسی ها بررسی تعداد وبلاگها بر حسب زبان وبلاگ نویسیه. با توجه به اینکه اینترنت پدیده ای جهانیه و حد و مرز جغرافیایی کشور ها خیلی برای اینترنت محدودیت ایجاد نمی کنه و به همین دلیل هم بررسی آماری وبلاگ کشور ها کار آسونی نیست. به عنوان مثال خیلی از مهاجر ها در کشور های مختلف وبلاگ می نویسند و این وبلاگ معمولا به زبان مادری شونه. اما بررسی آماری وبلاگها بر حست زبان وبلاگ نویسی کاری است شدنی و در بسیاری از سایتهای تحقیقاتی وبلاگها به این موضوع پرداخته شده.

با وجودی که چنین آماری وجود دارد اما همه سایتهای وبلاگ این آمار را به طور مرتب منتشر نمی کنند.

من بعد از جستجوی زیاد فقط این اطلاعات رو در سال 2002 و 2009 در سایت تکنوراتی که در زمینه آمار وبلاگها یکی از معتبر ترین منابع هست پیدا کردم که اطلاعات خیلی جالبی رو نشون میده.

این جدول رتبه زبانهای مختلف رو بر حسب تعدا وبلاگ هایی که به اون زبان نوشته شده رو در سال 2002 نشون میده.

 

زبان انگلیسی

1

زبان پرتقالی

2

زبان لهستانی

3

زبان فارسی

4

زبان اسپانیایی

5

زبان ایتالیلیی

6

زبان فرانسوی

7

 در سال 2002 تعداد کل وبلاگهای دنیا کمتر از یک میلیون وبلاگ بوده و به همین دلیل آمار سال 2002 بیشتر از اینکه نشون دهنده رونق وبلاگ نویسی در کشور ها باشه نشون دهنده وجود زیر ساختهای فنی استفاده از اینترنت در دنیاست. به عنوان مثال زبان رسمی تعداد زیادی از کشور های دنیا زبان فرانسوی است. اما این کشور ها که بیشترشان آفریقایی هستند و زیر ساختهای اینترنت پیشرفت چندانی در آن زمان نداشته و طبیعتا تعداد وبلاگهای فرانسوی کمتر از خیلی از زبانهای دیگر مثل لهستانی بوده است. نکته جالب دیگه اینکه توی آمار سال 2002 بیشتر وبلاگهای پرتقالی زبان توسط وبلاگ نویسان برزیلی نوشته شده که احتمالا قهرمانی تیم فوتبال برزیل در جام جهانی 2002 در این مسئله نقش داشته. البته این فقط یه احتماله و من تحقیقی در این مورد انجام ندادم و ندیدم.

اما نکته جالب تعداد وبلاگ های فارسی است که رتبه چهارم را در بین زبانهای دنیا دارند. این مسئله نشانگر این است که اولا زیر ساختهای اینترنت در کشور ایران زود تر از خیلی از کشور های دنیا توسعه یافته است. و دوم اینکه اخلاق و خلق و خوی ایرانی ها را نشان می دهد که از داشتن یک تریبون شخصی چقدر استقبال می کنند.

نکته جالبی رد مورد خلق و خوی مردم دنیا شنیده ام و خوانده ام اما کار علمی منسجمی در ایم مورد ندیدم. می گویند خلق و خوی مردم را می توان از روی افعالی که هنگام یادگیری زبان استفاده می کنند می توان شناخت. مثلا فعل to do (انجام دادن) در زبان انگلیسی هنگام صرف فعل زیاد استفاده می شود. یا فعل aimer (دوست داشتن) در یادگیری زبان فرانسوی و صرف فعل زیاد به کار می رود. در زبان فارسی هم معمولا فعل گفتن و رفتن بیشتر از دیگر افعال در صرف فعل ها استفاده می شود. عرب ها هم معمولا در صرف فعل ضَرَبَ (زدن) را به کار می برند.

البته من فکر نمی کنم این ادعا پایه علمی داشته باشد و به سادگی ساختار کلمه آن فعل و کاربردش در زبان هم بستگی دارد. به هر حال اگر ایرانی ها را مردمی علاقه مند به گفتگو بدانیم آمار ها نشان می دهند که با شکل گیری پدیده ای به نام وبلاگ مردم ایران زمین استقبال قابل توجهی از وبلاگ انجام دادند.

 و اما بعد. بعد از چند سال تعداد وبلاگهای از کمتر از یک میلیون در سال 2002 به بیش از دویست میلیون در سال 2009 رسید. این جدول رتبه زبانهای مختلف رو در سال 2009 نشون میده.

 

زبان انگلیسی

1

زبان ژاپنی

2

زبان چینی

3

زبان اسپانیایی

4

زبان ایتالیایی

5

زبان روسی

6

زبان پرتقالی

7

زبان فرانسوی

8

زبان آلمانی

9

زبان فارسی

10

 نکته جالب این جدول توسعه سریع و چشمگیر اینترنت در دو کشور چین و ژاپنه که با توجه به جمعیت قابل توجه این دو کشور به سرعت تعداد وبلاگهای این دو زبان از زبانهای دیگر (غیر از انگلیسی) پیشی گرفت و حجم عمده ای از وبلاگستان را وبلاگهای این دو زبان تشکیل می دهند.

هر چند از آن زمان تا به حال اینترنت در کشور ایران هم توسعه قابل توجهی داشته است اما آمار ها نشان می دهد که رتبه این زبان نسبت به اوائل وبلاگ نویسی کاهش داشته است. البته عوامل دیگری هم در این زمینه دخیل بوده اند که در مجالی دیگر می توان به آن پرداخت. اگر علاقه مند هستید این نوشته قبلی من را ملاحظه فرمایید. و همچنین این نوشته آقای دکتر ضیایی پرور

می خواستم بیشتر بنویسم که چون این نوشته طولانی شد باقی باشد برای بعد و یا به قول بزرگواری

                                         باقی بقایتان

پيام هاي ديگران ()        link        چهارشنبه ۱٩ امرداد ،۱۳٩٠ - سیاوش

دعایی در یکی از روز های ماه رمضان

 

خدایا مردم سوریه را نجات بده

 

در ادامه وعده های قبلی گفتم شاید بد نباشه یه قسمتی از نتایج رصد های خودم رو اینجا بنویسم.

یکی از کارهایی که من در حین انجام کار های تحقیقاتی پایان نامه ام انجام دادم رصد کردن سایتهای وبلاگ و سایتهای ارائه دهنده آمار بود.

از جمله سایتهایی که تحقیقات مفصلی در این مورد انجام میدهند این سایت، این سایت و این سایت هستند البته که فکر کنم آخری فیلتر باشه.

یکی از آمارهایی که من از سایت تکنوراتی گرفتم اینجا می تونید عکسشو ببینید.

همونطوری که توی این نمودار مشهوده رفتار و تعداد و آمار و دسترسی وبلاگها به طور قابل ملاحظه ای در حال تغییره و به راحتی بقیه پدیده های نمیشه بررسی شون کرد. مثلا اگه قرار باشه در یک دوره یکساله وبلاگها رو بررسی کرد آنقدر تغییرات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی روی وبلاگها تاثیر میذاره که تشخیص اثر هر پدیده از دیگری سخته و یه کار تحقیقاتی جداگانه ای برای این مسئله نیاز هست.

یه کار دیگه هم که من انجام دادم رصد کردن تعداد وبلاگها برای چند سایت ارائه دهنده خدمات وبلاگ در دو کشور مورد بررسی بود.

یکی از نمودار هایی که شاید برای شما جالب باشه تعداد وبلاگهای ورزشی یکی از سایتهای وبلاگ فرانسوی بود.

 

 

نکته جالب اینه که در زمان دو رویداد ورزشی یعنی المپیک زمستانی و جام جهانی فوتبال، می شه دید که تعداد وبلاگهای با این موضوع رشد قابل ملاحظه ای داشته.

 

خب حالا اینا همه یه مقدمه بود برای تبلیغ یه وبلاگ جدید. خدمت شما عرض شود که دو نفر یه مقداری رفتار های عشقولانه شون باعث شده تا یه وبلاگ راه بندازن. این هم آدرسشه

میگن خواننده برای وبلاگ نویس مثل سرمایه برای بازرگان و مثل ارتفاق برای خلبانه. البته من نمی دونم کی میگه ولی خب میگن دیگه. حالا اگه بزرگواری بفرمایین و یه کاری کنین آمار وبلاگ این دو نفر بره بالا ... (آخر جمله چی باید بگم؟) ... نمی دونم خلاصه بزرگواری کنید آمار وبلاگ این بزرگواران زیاد بشه

به امید فردایی بهتر

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ۱٥ امرداد ،۱۳٩٠ - سیاوش

وعده های جسته و گریخته

داشتم چند وقت پیش یه سری به آرشیو وبلاگم می زدم. دیدم من چقدر وعده و عید الکی دادم و عمل نکردم. تا اونجایی که میدونم به چنین خصلتی معروف نیستم که به قولهایم عمل نکنم. ولی در مورد نوشته های وبلاگ قرار بود خلاصه پایان نامه رو بنویسم. قرار بود زود به زود تر بنویسم. قرار بود شاد تر بنویسم و کلی قرار های دیگه.

البته زمان و زندگی متوقف نیمیمونه. و همواره در طول زمان اتفاقهای جدید میفته و همینطور راحت هم نمیشه هر کسی سرش توی لاک خودش باشه و برای خودش بنویسه. البته میشه. من نمی خوام.

از اینکه ((گذشت در اوج اقتدار)) یکی از اخبار این مرز و بوم بوده خیلی خوشحالم و فکر می کنم امکان این هست که این حس خوب در جامعه پخش شود و عمومیت یابد. امیدوارم آنهایی که باید درس بگیرند.

من یه مقدار دیگه از این وعده و وعید ها اینجا بنویسم. حد اقل برای اینکه خودم بدانم چگونه باید نظم و ترتیبی به نوشته هایم بدهم.

کار تحقیقاتی پایان نامه من شامل دو بخش بود. یک مقدمه در مورد رسانه ها، وبلاگها، رفتار کاربران و یک بخش هم مقایسه وبلاگستان ایران و فرانسه بود که شامل مقایسه آماری، مقایسه دو دهکده وبلاگی از این دو جامعه، مقایسه ده وبلاگ پرخواننده تر از این دو وبلاگستان و شرح و تفسیر بود.

به همین ترتیبی که اینجا موضوعات را نوشتم نوشته هایی اگر خدا بخواهد و عمری باشد در اینجا می نویسم. همچنین دوستان و همکاران من هم پنجشنبه گذشته یک مراسم خداحافظی برای من ترتیب دادند که خیلی زحمت کشیده بودند و واقعا مرا شگفت زده و شرمنده کردند. لازم بود زحماتشان مورد پوشش خبری قرار بگیرد که با توجه به اینکه از آن جمع فقط من وبلاگ می نویسم شاید باید خودم گزارشی مصور از آن مراسم بنویسم. هر چند اصرار داشتم عکسی از من در وبلاگستان نباشد اما بعد از آن مصاحبه دیگر چنین اصراری بیهوده است. یکی از وعده های من هم گزارشی از آن زحمت دوستان است. مراسمی که همراه با اشک و آه زیاد بود.

 

لطفا زحمت بکشید و این آهنگ تلفیقی از یک ساز سنتی ایرانی و یک ساز غربی یعنی سه تار و گیتار آقای مسعود شعاری رو گوش کنید.

لطفا این سایت و این سایت رو هم که زحمت زیادی پشتشان وجود دارد به طور مرتب ملاحظه بفرمایید.

 

یک لطیفه هم پایان بخش این پست:

از یه آقایی می پرسن شما روزه می گیرین؟

میگه نه. من همسرم بچه شیر میده!

پيام هاي ديگران ()        link        چهارشنبه ۱٢ امرداد ،۱۳٩٠ - سیاوش

ای تسلای خزان

روز میلاد تو باران آمد
روز میلاد تو بود
که هوا
بوی شبنم وشقایق می داد
و خدا می خندید
عطر یاس از در و دیوار هوا می پاشید
و نسیم از تو بشارت می داد
باد بر پنجره پا می کوبید
زلف افشانرا بید
در مسید تو پریشان می کرد
هر کجا سروی بود
به تواضع سر راه تو بر پا می خواست
تاکها با تو تبانی کردند
غوره ها از تپش قلب تو انگور شدند
سرکه ها را خیر آمدنت شیرین کرد
برگ ها از سر تعظیم تو می رقصیدند
و خزان در قدم شاد تو نقاشی کرد
وبه تر دستی استاد ازل
شعبده ای برر پا بود
گوشها منتظر
اولین گریه ی شیرین تو بود
چشمها منتظر
اولین ساغر سیمای تو بود

روز میلاد تو باز
مثل همواره خدا حاضر بود
آسمان جشن گرفت
ابر ها مژده ی دیدار تو را می دادند
رعد در حنجره از شوق تماشای تو غوغا می کرد
طبل آغاز تو را می کوبید
برق آغاز تو را می تابید
مه فضا را به هوای تو در آغوش گرفت
آنسوی پیله ی مه
ماه تا فرصت دیدار تو بیدار نشست
در جهان از قدم مهر تو مهمانی شد
شعر از مرکب فرخنده ی احساس تو الهام گرفت
واژه ها در شعف وصف تو شادی کردند
و غزل
قالب همواره ی توصیف تو شد

روز میلاد تو باز
آسمان جشن گرفت
و به یمن قدم سبز تو باران بارید
ای تسلای خزان
سینه ی پر عطشم
که ز گرمای حضور خشکی تاول زده است
از عبور نفس خیس تو بارانی
ای تمنای بهار
سینه از برکت میلاد تو نورانی باد
در دل خسته ام از عشق چراغانی باد
سرنوشت من و دل آنچه تو می دانی باد
عشقم از بیم رقیبان تو پنهانی بود

مجتبی کاشانی     1327 - 1383

پيام هاي ديگران ()        link        دوشنبه ۱٠ امرداد ،۱۳٩٠ - سیاوش